Payday Loans
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home Motivi
Motivi PDF Ispis E-mail
Motivi perzijskog tepiha

U staro doba, žene, koje su tkale tepihe, vjerovale su da sa pojavom duge na nebu, ženski melek (anđeo) tka od niti sunca tepih,  kao stazu koja vodi do deneta, ili raja. Tada su žene, kroz boje duge, dobijale inspiraciju za motive koje su prenosile na sam tepih.

Motivi i boje, koje se i danas koriste u Iranu, pokazuju svu raskoš i bogastvo perzijskog tepiha. Na perzijskom tepihu su motivi koji sežu u daleku prošlost, ali i motivi koji se svakodnevno viđaju. Sunce, ruže, nebo, zvijezde, prelijepe rajske ptice, mihrabi, drvo života, bašte želja, ali i poezija Rumija, Hafeza, samo su neki od motiva koji šalju poruku mira i ljubavi. I svima poznati motiv Buhare, šalje poruku da se do savršenstva može doći samo jednostavnoću. Jedan od najljepših motiva na perzijskom tepihu je stilizovana ruža, poznat kao ah Abbas motiv, nazvan po vladaru Perzije s kraja 16. vijeka, kada su, za vrijeme njegove vladavine, nastali moda i najljepši primjerci perzijskog tepiha.
ĆILIMI / KILIMS

Ćilimom (gilim, kilim, kelim) se danas u stvari smatra prostirka koja je tkana. To je jedan od najstarijih i najjednostavnijih načina izrade. U staro doba tkanje se vršilo s trskom, da bi se pripitomljavanjem životinja, počela koristiti vuna, koja je i danas dominantni materijal u izradi ćilima. Vuna ovce je najčešća sirovina, ali se isto tako upotrebljavaju kamilja, kozija, pa čak i konjska dlaka za izradu. Naravno da se upotrebljavaju i ostali materijali kao što su svila i pamuk. Tkanje se vrši na stanovima ili razbojima, koji su, naročito ako se radi o nomadskim plemenina, vrlo proste konstrukcije, tako da se mogu lako demontirati i transportovati na kamilama do slijedećeg kampa. Što se tiče perzijskog ćilima koji ima isto tako veliku popularnost kao i perzijski tepih, neki od najpoznatijih su svakako Verni koji se izrađuje u sjevernim dijelovima provincije Ardabil, azerbejdžanski ćilim iz pokrajina na Sjeverozapadu Irana, kurdski ćilim Senendađ ili Senne iz Zapadnog Irana, Bahtijari iz Jugozapada, Kaškai i Širaz sa juga, Sirđan kao jedan od najkvalitetnijih iz kermanske provincije, kao i velika paleta različitih ćilima koji dolaze iz okolice Ghučana. Takođe se rade tkanja kao što je Đeđim, koji se može smatrati nomadskim prekrivačom, Namakdan koji je u stvari solnica ili zobnica, Hurđen ili bisaga, sofra, Mafra tj. sehara ili kovčeg kao i mnoge druge forme.
TABRIZ / TABRIZ

Grad se nalazi na Sjeverozapadu Irana i ujedno je prijestolnica iranske provincije Azerbejdžan. Tabriz je uvijek bio jedan od najvažnijih centara za izradu tepiha, kao i raskrsnica puteva i kultura. Bio je glavni grad za vrijeme safavidskih ahova. Poznat je po svojim karakterističnim čaršijama (ulicama) i zanatlijama. Tabriski majstori su oduvijek bili od najboljih tkalaca i dizajnera koji i danas izrađuju neke od najkvalitetnijih perzijskih tepiha, spajajući iskustvo i inovacije. Tepih Tabriz zrači nevjerovatnom ljepotom i prelijepim dizajnima i on je najbolji primjer stare poslovice koja kaže da je perzijski tepih slika na podu.

ARDABIL / ARDABIL

Ardabil je grad koji se nalazi sjeveroistočno od Tabriza, u podnožju planine Sabalan. Po starom vjerovanju, na vrhu te planine je i Zaratustra primio poslanstvo, tako da je grad uvijek bio stjecište pobonih ljudi. Grad je poznat i po tome to je bio glavno uporite safavidskih vladara i njihovih familija. Govorni jezici su azerski, jedan od ogranaka turskog jezika, i perzijski  jezik. Mješavina kultura i jezika uticala je i na dizajn i motive  ardabilskog tepiha. Tu nalazimo izvanredne geometrijske motive koji su direktni uticaj turske i azerske kulture i prelijepe cvijetne detalje koji su opet nastali pod uticajem Perzije.

ZENDAN / ZANJAN

Zendan je grad koji se takođe nalazi na sjeverozapadu Irana i glavni je grad istoimene provincije. Grad je izgradio sasanidski kralj Ardeir Babakan. Dugo je bio prolazna tačka starih trgovačkih puteva prema Azerbejdžanu, kao i puta svile. Neko vrijeme bio je i sveto mjesto za mongolske vladare. Govori se podjednako azerski, farsi i kurdski jezik. Inače ime Zendžan, ako se grubo prevede, znači duša žene:  Zan žena; džan duša.

BIĐAR SJEVEROZAPAD / BIJAR - NORTHWEST

Biđar tepih se često zove i čelični tepih. Karakteristika mu je velika čvrstoća i nabijenost. Većinom se radi oko područja Gerus i to od vještih kurdskih tkalaca. Finiji primjerci su opet djelo afarskih majstora iz područja Tekab i Tekkenteppe-a. Motiv je prvenstveno Herati, ali dosta biđar tepiha izrađuje se sa predivnim cvjetnim kao i arabesknim motivima.

SANANDAĐ / SANANDAJ

Grad Sanandađ je glavni grad provincije Kurdistan, u Zapadnom Iranu, kao i glavni kulturni centar provincije. Sanandađ tepih je tipični kurdski tepih izvanredne čvrstoće koji ima dosta sličnosti sa Biđar tepihom. Motiv je većinom Herati odnosno mahi riba.

SONGHOR; KOLJAI / SONGHOR; KOLYAI


Songhor je gradić smješten zapadno od Hamadana u istoimenoj provinciji. Centar je prvenstveno za Koljai tepihe. Koljai su jedno od najvećih kurdskih plemena. To su prvenstveno ruralni radovi, vuna je vrlo dobrog kvaliteta, i ističu se lijepim bojama i dizajnom.

HAMADAN / HAMADAN

Glavni grad istoimene provincije. Hamadan je jedan od najstarijih gradova u Iranu. Nalazi se u podnožju planine Alvand. Herodot spominje ovaj grad kao stari grad okružen sa sedam gradova koji su bili odvojeni zidovima u različitim bojama, dok je centralni grad, u kojem je živio kralj, bio optočen zlatnim zidom. Hamadan tepih karakteriše uglavnom geometrijski motiv.

DARĐAZIN / DARJAZIN

Darđazin se nalazi 80 km sjeveroistočno od Hamadana. Tu se odvija, naj-vrerovatnije, najveća proizvodnja tepiha u provinciji Hamadan. Tome ide u prilog to čak i na mezarjima, odnosno na kamenim niašnima žena, stoji uklesan alat kojim su tkale tepihe. Takođe u Darđazinu, za vrijeme vladavine šaha Tahmasa, urađen je do tada najbolji svileni tepih koji je poklonjen osmanskom sultanu.

MALAJER / MALAYER


Malajer se nalazi oko 60 km južno od Hamadana. Većina stanovništva su Lori. Poznatiji tepisi sa ovog područja su Đozan i Huseinabad tepisi. Ovi tepisi dizajnom uglavnom su pod uticajem tepiha koji se rade u Saroghu, gradiću koji se nalazi  nedaleko od Araka, glavnog grada provincije Markazi.

LORI / LORS

Lor je najraniji naziv za stanovnika planine Zagros, i pretpostavlja se da su Lori tu živjeli više od 5500 godina. Naseljavaju područja provincije Lorestana i Jugozapadnog Irana. Glavni centar je Horamabad. Lori tepisi su jednostavnije forme i motiva, svježih i veselih boja, vjerovatno i zbog same naravi Lora, ljudi koji su uvijek sretni i nasmijani.

BAHTIJARI / BAKHTIARI

Bahtijari narod je dio naroda Alvara koji se u istoriji Irana spominju kao veliki Lori. Žive u području Jugozapadnog Irana, ali nomadski dio naroda Bahtijari sezonski putuje od Perzijskog zaljeva pa do dijelova centralnog i zapadnog dijela zemlje. Glavni centar je ŠehreKurd. Tepisi naroda Bahtijari su predivnog dizajna, obično sa hetši motivom, odnosno motivom bašte, ali prisutne su i geometrijske forme koje dolaze pod uticajem Kaškaja.  

ISFAHAN / ISFAHAN


Grad koji leži u centralnom dijelu Irana. Udaljen je oko 700 km od Teherana. Važi za jedan od najljepših gradova na svijetu. Za vrijeme safavidske vladavine nastale su građevine koje i danas mame znatiželjnike iz cijelog svijeta da posjete ovaj grad. Za Isfahan se kaže: Ko vidi Isfahan, kao da je vidio pola svijeta. Tepisi koji se rade na ovom području su visokokvalitetni, materijali koji se upotrebljavaju su uglavnom svila i izuzetno kvalitetna vuna, dok motivi i boje na isfahanskom tepihu pokazuju svu nadarenost Isfahanskih majstora.

NAIN / NAIN

Nain je grad u Centralnom Iranu koji leži istočno od Isfahana. Stari naziv grada bio je Negin to u prevodu znači dragulj. Nain tepih je relativno mlad tepih, odnosno tek 1930-tih počinje veća proizvodnja ovog izuzetnog tepiha. U tim ranim 30-tim mladi šegrt po imenu Fathollah Habibijan pravi prvi Nain sa oko priblino 1.000.000. čvorova/m. I danas njegova porodica nastavlja tradiciju izrade vrhunskih Nain tepiha. Tepih je odličnog dizajna i kvaliteta, a materijali koji se upotrebljavaju su vuna i svila, dok se pamuk koristi kao osnova.

JOŠGAN / JOSHAGAN

Nalazi se južno od Kašana u Centralnom Iranu. U srednjem vijeku ovdje su se pravili među najboljim tepisima u Perziji. Istoričar Artur Pope smatra da su se tu tkali tepisi sa zlatnim nitima za palače ah Abbasa kao i za dvorove u Poljskoj. Odavde su se tepisi izvozili i za ahove Indije. Nakon upada Afgana 1722. g. ovi tepisi nisu nikada povratili staru slavu, ali ovaj tepih je danas vrlo tražen zbog svoje praktičnosti i čvrstoće, kao i veoma lijepog dizajna i boja.

KAŠAN / KASHAN


Kašan se nalazi u sjevernom dijelu Centralnog Irana. Po arheološkim istraživanjima spada među najstarije gradove Irana. Kašan ima veoma dugu tradiciju izrade tepiha. Izrađivali su se tepisi od svile protkani zlatnim nitima. Bio je jedan od glavnih centara krajem 17. i početkom 18. vijeka, sve do invazije Afgana. Kasnije je postao poznat i po izradi izuzetnih odjevnih predmeta, da bi se ponovo krajem 19. vijeka  počelo sa izradom vrhunskih vunenih tepiha.

KOM / QOM

Sveti grad koji se nalazi oko 145 km od Tehrana. Stari zanati izrade odjeće od svile, protkane zlatnim i srebrenim nitima, zadivljujućeg dizajna, prenijeli su se i na dizajniranje samih tepiha. To su tepisi izuzetnog kvaliteta, ali najkvalitetniji tepih je svakako čisto svileni tepih, za koji, zavisno od dizajna i veličine, neki majstori utroše i po nekoliko godina rada. Danas se smatra da je to najkvalitetniji svileni tepih na svijetu.

SAVEH / SAVEH

Grad se nalazi oko 140 km jugozapadno od Teherana, u provinciji Markazi. Za vrijeme seldučke vladavine bio je sjedište vlade. Upadom mongola je uništen, ali ponovo je doživio procvat za vrijeme Safavida. Poznat je i kao grad nara, i raznovrsnosti naroda i kultura koji tu žive. Rade se izuzetno kvalitetni vuneni tepisi, naročito je poznat nomadski Mazlagan, ali isto tako vrhunski svileni Saveh koji se radi po narudžbi.

ARAK / ARAK

Stari naziv grada je Sultanabad koji je nastao za vrijeme kađarske ere, zbog veoma plodne zemlje. Danas je Arak glavni grad provincije Markazi i nalazi se oko 280. km. jugozapadno od Teherana. Različitost kultura i jezika je karakterističnost grada u kojem ive Azeri, Kurdi i Lori, ali takođe i hrićanski Jermeni. Tepisi su izuzetno dobre kvalitete i čvrstoće.

SAROGH / SAROGH


Sarogh je malo mjesto koje se nalazi oko 40 km sjeveroistočno od Araka, i vjerovatno je najpoznatiji tepih ove regije. Zbog svoje čvrste strukture, visokokvalitetne vune i prelijepog dizajna danas je to veoma tražen tepih. Početkom prošlog vijeka postaje najpopularniji tepih na sjeveroameričkom tržištu, tako da se i danas za jedan Sarogh tepih karakterističnog motiva upotrebljava izraz Sarogh Amerikai. Neka tržišna imena za Sarogh su i Feraghan, Viss, Mahal, Mukabad.

KERMAN / KERMAN

Kerman je glavni grad istoimene provincije na jugoistoku Irana i sa vrlo bogatom istorijom. Grad leži okružen pustinjom i nalazi se oko 1000 km od Teherana. Jo 1270. godine, Marko Polo je opisivao kermanske tepihe kao čudesne. Taj opis se upotrebljava i danas. Cvjetni motivi, medaljoni, arabeske, mihrabi, kao i raskoš boja na kermanskim tepisima, ne ostavljaju nikoga ravnodušnim. Neki od najboljih dizajnera su svakako generacijski porodica Kan, a takođe i Ali Riza, šejh Husein i Azizullah.

JAZD / YAZD

Grad u Centralnom Iranu, udaljen oko 680 km od Tehrana. Nalazi se istočno od Isfahana, dok sa zapada graniči sa pustinjom. To je drevni perzijski grad poznat kao centar Zaratustrine vjere. Tepisi koji se izrađuju u ovom dijelu Irana su dosta slični kermanskim ali imaju malo nježnije pastelnije boje. Jazd je vrlo popularan u Iranu, jer iako sa neto manjom čvoražom nego Kerman, kvalitet tepiha je izuzetan.

AFŠAR / AFSHAR

Afari su jedna od najvećih nomadskih skupina u Iranu. Većina afarskih radova nastaje u dijelu oko Kermana, Sirdžana, ŠahreBabaka gdje vrsni tkalci rade ove prelijepe perzijske tepihe, manjeg formata. Vrlo prepoznatljiv geometrijski motiv i izuzetan osjećaj za slaganje boja su karakteristika afarskog tepiha. Takođe treba napomenuti da Afari žive i u sjeverozapadu Irana gdje izrađuju najfiniji Biđar tepih.

ŠIRAZ / SHIRAZ


Glavni grad južne provincije Fars udaljen oko 930 km od Tehrana. U njegovoj blizini se nalaze ostaci drevnog i veličanstvenog grada Persepolisa, prestolnice Perzije od prije 2.500 godina. Grad umjetnosti i poezije. Dom slavnog pjesnika i mistika Hafeza. Jedan od najljepših gradova Irana. Tepisi su raznovrsnih geometrijskih motiva, upečatljivih boja i detalja. Širaske djevojke za sebe kažu da nisu lijepe nego slatke. Tako i tkaju.

JALAMEH / YALAMEH

Jedan od ciljeva pahlavidske dinastije je bio i naseljavanje nomadskih plemena i to pretežno turskog porijekla, kao i njihovo asimiliranje u perzijsku kulturu. Iz ovog su nastali novi tipovi tepiha, a jedan od njih je Jalameh. Na ovim tepisima koji imaju izuzetan kvalitet vune, mogu se naći kaškajski, afšarski i lorski motivi, mada najveći uticaj na dizajn ima upravo njihovo tursko porijeklo.

JALAMEH / YALAMEH

Jedan od ciljeva pahlavidske dinastije je bio i naseljavanje nomadskih plemena i to pretežno turskog porijekla, kao i njihovo asimiliranje u perzijsku kulturu. Iz ovog su nastali novi tipovi tepiha, a jedan od njih je Jalameh. Na ovim tepisima koji imaju izuzetan kvalitet vune, mogu se naći kaškajski, afašrski i lorski motivi, mada najveći uticaj na dizajn ima upravo njihovo tursko porijeklo.

SISTAN I BELUČISTAN / SISTAN AND BALUCHISTAN

Provincija Jugoistočnog Irana sa glavnim gradom Zahedanom koji je udaljen oko 1570 km od Tehrana. Beluč narod živi u Sistanu oko Zabola, dok velika većina migrira prema sjeveroistoku Irana i dijelovima Afganistana, dok se jedan dio odvaja i prema Pakistanu. Većinu Beluč tepiha karakterišu malo tamnije crvene boje, sa nijansama tamnoplave i malih detalja sa svjetlijim tonovima. Širaza (ivica tepiha) se obično radi od kozje dlake. Dananji Beluč tepisi uglavnom se tkaju u području Sjeveroistočnog Irana.

ZABOL / ZABOL

Grad na krajnjem istoku Irana, udaljen oko 1.500 km od Teherana. Veliki pjesnik Firdusi je pisao o ovom dijelu zemlje u svom kapitalnom epskom djelu ahNama (Knjiga Kraljeva) i junacima sa ovih prostora. Tepisi Zabol moda nisu poznati kao neki drugi perzijski tepisi, ali ovi tepisi imaju visokokvalitetnu vunu, sa pravilnim čvorovima i velikim dijapazonom boja i dizajna.

BIRĐAND / BIRJAND

Grad u istočnom dijelu provincije Horasan, udaljen oko 1300 km od Tehrana. Za tepihe sa ovog područja može se reći da su Zvijezde Horasana. Dva mala sela u okolici, Doruh i Mud, dobro su poznata ljubiteljima tepiha. Izvanredno visoki kvalitet ovih tepiha iz tih mjestašaca donose internacionalno priznanje kako njima tako i samom Birđandu. Uz neosporni kvalitet, sami dizajn i sklad boja Birđand tepiha također su na zadivljujućem nivou.

TABAS / TABAS

Tabas je grad koji graniči sa pustinjom u zapadnom dijelu Horasana udaljen oko 1000 km od Tehrana. Grad ima burnu istoriju kroz osvajanja otomana, ismailita, i selđučke vladavine, da bi za vrijeme ah Abbasa i ovaj grad bio razoren od strane Uzbeka. Karakteristika Tabas tepiha da se uzima motiv Naina, samo je kvalitet i čvoraša na manjem nivou.

VERAMIN / VERAMIN

To je bilo jedno od najstarijih i najvećih sela Perzije, na kojem je danas izgrađen grad koji se nalazi oko 40. km. jugoistočno od Teherana. Tepisi koji se danas izrađuju su dosta gusto čvorani, obično na pamučnoj osnovi, sa veoma izraženim bojama, ali i motivima od kojih je svakako najpoznatiji i koji se nameće kao zaštitni znak Veramin tepiha a to je mina-hani motiv.

KAŠMAR / KASHMAR

Jedan od važnijih centara u Horasanu na udaljenosti oko 850 km od Tehrana. Najveći procvat same izrade tepiha grad doživljava za vrijeme safavidske vladavine. Tepih Kamar je veoma poznat po visokom kvalitetu vune, čvrstini i gustoći, ali raznolikim motivima koji majstori Kamara crpe iz bogate istorije Perzije. Upravo zir hakimotiv (u prevodu: ispod zemlje) tj. sve ono vezano za arheoloke nalaze, kao to su razna grnčarija, vaze sa oslikanim pticama, daju inspiraciju dizajnerima kamara koji onda vrsni tkalci to prenesu i na sam tepih.

SABZEVAR / SABZEVAR

Grad koji se nalazi oko 250 km od Meheda, glavnog grada Horasan provincije. Do 1960. godine to je bio manji grad poznat kao centar agrikulture, da bi onda doseljavanjem danas važio kao jedan od gradova sa veoma brzim razvitkom. Tepisi su raznovrsni, od onih sa manjom čvoražom ali izuzetnog dizajna, pa do onih visokokvalitetnih čiji se dizajn uglavnom oslanja na dizajne tabriskih majstora.

MEŠHED / MASHHAD

Glavni i najveći grad sjeveroistočne provincije Horasan, udaljen oko 900 km od Teherana. Glavni centar prodaje horasanskih tepiha. Glavni kulturni centar Horasana, bogate istorije, prelijepih džamija i građevina. Mehed tepisi su itekako poznati u svijetu, a vjerovatno najveću slavu donosi majstor Saber koji počinje da radi veoma mlad, da bi nakon 35 godina rada na svoje izuzetne tepihe počeo i da stavlja svoj potpis. Danas njegovi tepisi predstavljaju izazov i za kolekcionare.

KUČAN / QUCHAN

Mjesto koje se nalazi između Meheda, glavnog grada provincije Horasan, i Akhabada, glavnog grada Turkmenistana. Raznolikost kultura su specifičnost ovog dijela zemlje. To se itekako odražava i na dizajne i motive samih tepiha sa ovog područja. Naime ovdje se miješaju perzijska, turkmenska, afganistanska kao i kurdska kultura (iako većina kurda živi na području zapadnog irana, jedan dio takođe živi upravo na prostorima Kučana), tako da imamo raličite motive na Kučan tepisima, ali većinom su to tepisi u kojem preovladavaju geometrijske forme.

TURKMEN / TURKMEN

Kada se kaže Turkmenski tepih prvo se pomisli na Buhara dizajn. To je i djelimično tačno, ali Turkmeni izrađuju i druge prelijepe tepihe, svježih i čistih boja. Međutim, Buhara motiv sa karakterističnim gulom (gol, gul) je taj koji ipak preovladava. Većina Turkmena živi naravno na području Turkmenistana, ali isto tako i u Uzbekistanu, Afganistanu i Iranu. Najveća i najpoznatija skupina Turkmena zove se Tekke, ali tu su još i skupine Jomut, Salor i Ersaris, i opet svaka od ovih skupina ima svoj specifičan gul na tepisima. Crvena boja je dominantna u turkmenskim buharama, ali i smeđa, drap, zelena i plava su takođe zastupljene.
 

Kontakt info - Sarajevo

Persia d.o.o. - Galerija Isfahan
Sarači 77, Morića Han
71000 Sarajevo, Baščaršija

Telefon: +387 33 535 172
Fax: +387 33 237 429
Email: info@isfahan.ba
web: http://www.isfahan.ba

Kontakt info - Mostar

Galerija Isfahan - Mostar
Ulica Mala Tepa 18.
36000 Mostar

Telefon: +387 36 551 186
Email: info@isfahan.ba
web: http://www.isfahan.ba